روزنامه فيگارو25 فروردين 85
برتران ديكال، نويسندة اين مقاله مي نويسد: اگر كسي بخواهد مرضيه را براي فرانسويان توصيف كند, جز با تلفيق
چندين چهره نمي تواند اينكار را بكند: عشقي از نوع كاترين ساواژ براي شعر و شاعران, طعم صداي بي انتها در زمينه ويولنها مانند نانا موسكوري, هيبت قوي مانند جون بائز, گرماي جذب كنندة شرقيِ ام كلثوم.
او دوشنبه 17 آوريل در الَمپيا خواهد خواند, در حاليكه اين سالن موسيقي معروف پاريس بندرت ميزبان ستاره اي در اين سن بوده است: مرضيه هشتاد و دوسال دارد. ولي بگفته خودش از چهل سال پيش تاكنون صدايش تغييري نكرده است. او ميگويد: «سالها پيش, يك دكتر در اتحاد شوروي مرا معاينه كرد, و به من گفت : « مي توانم تا سن صد و بيست سالگي آواز بخوانم»
نويسنده ميافزايد: زني با خنده آهنگين, چشمان زنده, رگه اي از جواني در صدا- خير, بنظر جوان تر از اين سن مي رسد.
در ادامة مقاله آمده است: در خانه شان يك پيانو وجود داشت, و مادرش تار مي نواخت. اين زماني بود كه شخصي بنام لومر- يك فرانسوي- آموزش موسيقي غربي را وارد جامعه ايران كرده بود. مرضيه سولفِژ و پيانو را در همان حالي آموخت كه دروس اساتيد موسيقي كلاسيك ايراني را فرا مي گرفت. وي در سال 1942, در هجده سالگي با ايفاي نقش قهرمان زن يك نمايشنامه موزيكال بمدت 37 شب در يك تئاتر بزرگ تهران پا به صحنه گذاشت. چند سال بعد, وي برنامه پخش روزانه اش از راديو تهران را داشت, كه در آن بشكل زنده آواز هاي كلاسيك ايراني و ترانه هاي سروده شده توسط شعراي بزرگ زمان خود را مي خواند. البته وي شعراي قديمي تر را ترجيح مي دهد, «حافظ كه بسيار زيبا از عشق مي گويد, و سعدي كه اندرز مي دهد...»
فيگارو با اشاره به اين كه وي طي ساليان يكي از ستارگان ايران محسوب مي شده است, بانوي آواز ايران را با قمر الملوك وزيري (1903 - 1959), و ام كلثوم كه از ويولن هاي اركستر ”مدرن” مصر لذت مي برد، مقايسه ميكند و مينويسد: مرضيه نيز به نسلي تعلق دارد كه از فرهنگي گشاده بر خوردار است - بنحوي كه از اديت پياف و كالاس تمجيد مي كند. همچنين نوازندگان المپيا نيز غربي خواهند بود: پنجاه و دو نوازنده اپراي پاريس كه به اجراي موسيقي ايراني خواهند پرداخت, بدون اينكه حتي ربع پرده هاي آن نيز بتواند برايشان مشكلي ايجاد كند.
بیوگرافی کوتاه ار مرضیه :
اشرف السادات مرتضایی یا آنچنان که برای ایرانیان شناخته شده است مرضیه خواننده افسانهای در سال 1926میلادی (1305 هجری شمسی) در تهران بدنیا آمد .پدر و مادرش از یک خانواده هنردوست بودند و هنرمندانی از قبیل مجسمه ساز، نقاش و مینیاتوریست و موسیقیدان در فامیلش زیاد بودند. اما مادرش بود که بطور خاص او را تشویق به خواندن کرد و در همه دوران حیاتش ازاو پشتیبانی میکرد .
بانو مرضیه در مصاحبهای درباره خود میگفت : درزمانی که خانوادههای ایرانی به ندرت فرزندان دخترشان را برای تحصیل علم میفرستادند پدرمن با وجودیکه یک فرد روحانی بود مرا تشویق به آموزش تحصیلات مرسوم زمان نمود. وقتیکه من آغاز به خواندن کردم خواننده شدن برای زنان خیلی غیر عادی بود و درعین حال یک خواننده در آن زمان باید هم دانش مدرسهای میداشت و هم دانش کلاسیک موسیقی و هم چنین یک صدای خوب. در ضمن استادان موسیقی زیادی باید صدای اورا تائید میکردند و همچنین تئوری موسیقی راباید بخوبی میدانست. من سالهای زیادی را به آموختن در زیر نظر استادان بزرگ موسیقی ایرانی گذراندم پیش از اینکه شروع به خواندن کنم .
مرضیه در سال 1942 (1322 شمسی) به جهان موسیقی هنر وارد شد. اولین بار دریک تئاتر که نمایشنامه شیرین و فرهاد را اجرا میکرد (تئاتر باربد) در نقش شیرین بازی کرد .این نمایش 37 شب روی صحنه بود که برای او یک موققیت بزرگ و سریع به بار آورد و با استقبال زیاد مردم مواجه شد. مرضیه بسرعت نظر استادان موسیقی را به خود جلب کرد و اولین زنی بود که توانست در برنامه گلهای رنگارنگ که برنامهای بسیار سنگین و هنری بود آواز بخواند. مرضیه در حدود 1000 آواز دردوران شکوفایی هنریش خواند که در ارتقای موسیقی فارسی بسیار اثر گذار بود.
بالاتر از موفقیت هایش در خوانندگی و موسیقی او داری کیفیت های تحسین برانگیزدیگری است که مهمتر از همه شجاعت و پشتکار درخشان او در نوآوری بود. در زمانیکه خوانندگی به عنوان یک سرگرمی ویا شغلی نه چندان افتخارآمیز تلقی میشد و بخصوص زنها در خانه ها محبوس شده حق هیچگونه ابراز وجودی نداشتند به عنوان یک زن جوان او خوانندگی را بطور جدی و به عنوان یک کار تحصصی و غرورآفرین درسطح بالایی از نظر فرهنگی انتخاب کرد. تا جایی که کارستزگ او در هنر پارسی و با وجود همه اختلافات فرهنگی وزبانی اقوام ایرانی به زودی شناخته شد و او به عنوان یک سمبل یا اسطوره در موسیقی ایرانی توسط همه افراد ایرانی با هر فرهنگ و زبانی پذیرفته شد و بصورت یک گنج فرهنگی در آمد .
منبع : رادیو پژواک
گزارش بی.بی.سی از کنسرت اخیر مرضیه ...
اینجا کلیک کنید (سایت بی.بی.سی)
اینجا کلیک کنید (سایت هنر و موسیقی)
برای شنیدن گوشه هایی از این کنسرت اینجا کلیک کنید
مرضیه ... در فکر تو بودم
مرضیه ... در میان گلها - گوشه هایی از کنسرت (تصویری)
مرضیه ... گلهای رنگارنگ ۲۶۱ (آهنگ : زنده یاد استاد علی تجویدی)
مرضیه ... وا دل من (آخرین آلبوم)
نکته : برای دانلود فایلها روی لینک راست کلیک کرده و Save Target As را بزنید ...
نوشته شده توسط علیرضا در شنبه دوم اردیبهشت 1385
| 
